حقوق زنان؛ خشونت علیه زنان در شهر و راهکارها

خشونت علیه زنان در شهر و راهکارها

خشونت علیه زنان در شهر و خیابان‌ها در شرایطی در حال افزایش است که آگاهی مردم دنیا نسبت به حقوق زنان نیز بیشتر شده است. با حقوق زنان این هفته روزچین همراه شوید.

آزار و اذیت خیابانی مبتنی بر جنسیت، نظرات، حرکات و اقدامات ناخواسته است که بدون رضایت طرف مقابل در یک مکان عمومی روی می‌دهد. زنان بیشترین خطر را زمانی که در مکان‌های عمومی تنها هستند، احساس می‌کنند. با ما باشید تا شما را با خشونت علیه زنان در شهر بیشتر آشنا کنیم.

زنان در شهر

پیاده‌روهای نامناسب
پیاده‌روهای مردانه برای کفش‌های زنانه

اسامی خیابان‌ها یکی از مواردی‌ست که در آن سهم زنان نادیده گرفته شده است. چند خیابان اصلی، میدان، بولوار یا پارک را می‌شناسید که اسم زنان معروف روی آن‌ها گذاشته شده باشد؟ چند کوچه و خیابان‌ نام شهیدان زن را بر خود دارند؟

زنان در طراحی و برنامه‌ریزی شهری از اهمیت زیادی برخوردارند. اما برنامه‌ریزی شهری از جنس بی‌طرفی نیست. در مطالعه‌ای در آمریکا، فقط یک‌چهارم از خیابان‌ها به اسم زنان نامگذاری شده‌ است و در میان رایج‌ترین اسامی برای خیابان‌ها، فقط ۹۰۰ خیابان در سراسر ایالات‌متحده آمریکا نام مارتین لوتر را به خود گرفته‌اند و خیابان‌های متعددی به نام رئیس‌جمهورهایی مثل جرج واشنگتن، دانشمندانی مثل ایساک نیوتن و دیگر شخصیت‌های تاریخی دیده می‌شود. مشکل بزرگی که وجود دارد در مورد چگونگی نامگذاری خیابان‌هاست. چند خیابان در سطح شهر می‌شناسید که نام زنان بزرگ را یادآوری می‌کنند؟ این خیابان‌ها کدام زن‌ها را یادآوری می‌کنند؟ نزدیک به یک‌دهه است که این موضوع اهمیت پیدا کرده و شهرهای بی‌شماری به ابتکارات مربوط به مقابله با شکاف جنسیتی در برنامه‌ریزی شهری پرداخته‌اند. به نظر شما در کشورمان سیستم‌های شهری چگونه قادر به پاسخگویی به نیازهای زنان هستند؟

خشونت علیه زنان در شهر

متجاوزین به حقوق شهروندی
مکان‌های تاریک، محلی امن برای متجاوزان

در سال ۲۰۱۴ شرکت GfK یک نظرسنجی را در سطح ملی در ایالات متحده آمریکا از ۲۰۰۰ نفر انجام داد. این نظرسنجی نشان داد که ۶۵ درصد از زنان آزار‌ و‌ اذیت خیابانی را تجربه کرده‌اند. در میان این زنان، ۲۳ درصد لمس جنسی، ۲۰ درصد تعقیب توسط یک مرد و ۹ درصد نیز انجام برخی کارهای جنسی را گزارش دادند. در میان مردان نیز ۲۵ درصد مورد آزار و اذیت خیابانی قرار گرفته‌اند. البته درصد بیشتری از این مردان به‌دلیل LGBT بودن، آزار دیده‌اند.

در نتایج سالانۀ جرائم گالوپ که در سال ۲۰۱۴ انجام شده است، ۳۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی می‌گویند که شب‌ها حتی در نزدیکی خانه نیز احساس امنیت نمی‌کنند. بر اساس جنسیت، ۴۵ درصد از زنان در مقایسه با ۲۷ درصد از مردان، از پیاده‌روی در شب احساس امنیت نمی‌کنند.

معضل جهانی آزار و اذیت خیابانی

نه به خشونت
نه به خشونت علیه زنان

مرکز تحقیقاتی YouGov بزرگ‌ترین تحقیق را در مورد آزار و اذیت در وسایل حمل و نقل عمومی در سال ۲۰۱۴ در سطح جهانی انجام داده‌ است. آن‌ها مردم را در ۱۶ شهر عمده از سراسر جهان بررسی کردند و سپس این شهرها را از امن‌ترین (نیویورک) تا خطرناک‌ترین (بوگوتا) رده‌بندی کردند. در این تحقیقات ۵ شهر مکزیکوسیتی، دهلی، بوگوتا، لیما و جاکارتا بدترین شهرها با‌توجه‌به تجارب آزار و اذیت کلامی بودند. درحالی‌که ۵ شهر مکزیکوسیتی، بوگوتا، لیما، توکیو و دهلی بدترین شهرها از نظر آزار و اذیت فیزیکی هستند.

افغانستان

بنیاد پژوهشی حقوق کودکان و زنان افغانستان، در اکتبر ۲۰۱۵ اقدام به انجام یک نظرسنجی از ۳۶۴ زن و دختر درباره آزار و اذیت جنسی در فضاهای عمومی و محل کار و مؤسسات آموزشی در هفت استان کشور کرد. ۹۳ درصد از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی اعلام کردند که در فضاهای عمومی مورد آزار و اذیت جنسی قرار می‌گیرند، ۸۷ درصد از این تعداد در محل کار و ۸۹ درصد نیز در مؤسسات آموزشی.

آرژانتین

نتیجه یک نظرسنجی که در شهر بوئنوس‌ آیرسِ آرژانتین توسط جنبش زنان در آوریل ۲۰۱۶ انجام شد، نشان می‌دهد که ۱۰۰ درصد از زنان در این شهر از آزار‌ و‌ اذیت‌های خیابانی رنج می‌برند. نیمی از شرکت‌کنندگان با نظرات صریح جنسی مواجه شدند، ۵۹ درصد حرکات ناخوشایندی را گزارش دادند و ۴۷ درصد از طرف مردی ناشناس تعقیب می‌شدند.

استرالیا

طی تحقیقاتی که توسط مؤسسه‌ای در استرالیا در سال ۲۰۱۵ از ۱۴۲۶ زن انجام گرفت، نشان داد که ۸۷ درصد هنگام راه‌رفتن در خیابان، از نظر کلامی یا فیزیکی مورد حمله قرار گرفته‌اند. همچنین، شب‌ها ۴۰ درصد از زنان در محله‌های خود احساس ناامنی می‌کنند. علاوه بر آزار و اذیت کلامی، آزار و اذیت خیابانی فیزیکی نیز رخدادی نسبتاً معمولی بوده و ۶۵ درصد از زنان را آزار و اذیت جسمی تهدید می‌کند.

بنگلادش

اداره آمار و صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در بنگلادش در سال ۲۰۱۴ میلادی، ۱۲،۶۰۰ زن را در سراسر کشور مورد بررسی قرار داد و بیشتر آن‌ها گفته‌اند که در زندگی روزمره خود به‌طور مرتب با آزار و اذیت جنسی مواجه می‌شوند. حدود ۴۳ درصد بیان کردند که در فضاهای عمومی بیشتر این خشونت را تجربه کرده‌اند.

کانادا

با استفاده از یک نمونه ملی از ۱۲،۳۰۰ زن کاناداییِ ۱۸ ساله و بالاتر، از سال ۱۹۹۴ استادان جامعه‌شناسی، راس مکملان و آنت نیروبیسز و سندی ویلز، درباره تأثیر آزار و اذیت خیابانی در حساسیت احساس امنیت زنان در سال ۲۰۰۰ مطالعه کردند. طی تحقیقات آن‌ها متوجه شدند که بیش از ۸۰ درصد از زنان بررسی‌شده، آزار و اذیت مردان غریبه را به‌طور عمومی تجربه کرده‌اند و این تجربیات، تأثیر زیادی روی امنیت آن‌ها در میان عموم گذاشته است.

شیلی

سازمان پیشگیری از اذیت و آزار (OCAC) در اولین مطالعه خود در سال ۲۰۱۴ نشان داد که تقریباً ۴۰ درصد از زنان شیلی روزانه مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند. در حالی که ۹۰ درصد از زنان حداقل یک بار در زندگی مورد آزار قرار گرفته‌اند.

چین

در سال ۲۰۰۲ بررسی ۲۰۰ شهروند در پکنِ چین نشان داد که ۷۰ درصد از آن‌ها با نوعی از آزار و اذیت جنسی مواجه شده‌اند. اکثر مردم گفتند که این آزارها در وسایل حمل و نقل عمومی رخ داده است؛ از جمله ۵۸ درصد گفته‌اند که این مسئله در اتوبوس اتفاق افتاده است.

کاستاریکا

طبق نظرسنجی فعلی دانشکده آمار دانشگاه کاستاریکا (UCR) که در قالب طرح نظرسنجی انجام شده‌ است، ۶۱٫۷ درصد از زنان و ۳۲٫۸ درصد از مردان، قربانی خشونت‌های جنسی خیابانی بوده‌اند. این نظرسنجی روی ۱۰۸۷ زن و مردِ بین ۱۸ تا ۹۰ ساله در مناطق شهری و روستایی کشور صورت گرفت.

کرواسی

در سال ۲۰۱۲، کرواسی ۵۰۰ نفر (اغلب زنان) را در مورد آزار و اذیت خیابانی به‌طور آنلاین بررسی کرد. آن‌ها دریافتند که ۹۹ درصد از زنان در طول زندگی خود نوعی از آزار و اذیت خیابانی را تجربه کرده‌اند که ۵۰ درصد از این تجربه، تا ۱۸ سالگی رخ داده است.

مصر

سازمان ملل متحد برای برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، در سال ۲۰۱۳ گزارشی منتشر کرد که نشان می‌دهد ۹۹٫۳ درصد از زنان مصری برخی از آزار و اذیت‌های جنسی را تجربه کرده‌اند. این مطالعه نشان می‌دهد که ۹۶٫۵ درصد از این آزار جنسی به شکل لمس‌شدن (شایع‌ترین آزار خیابانی) بوده است.

فرانسه

مطالعه‌ای که در آوریل ۲۰۱۵ در فرانسه منتشر شد، نشان داد که ۱۰۰ درصد از بیش از ۶۰۰ زن مورد بررسی قرارگرفته در سراسر کشور، در سیستم حمل و نقل با آزار و اذیت جنسی روبه‌رو شده‌اند.

ژاپن

مزاحمت در قطارها، ایستگاه‌های مترو و دیگر وسایل حمل و نقل عمومی در توکیوی  ژاپن شایع است. در نظرسنجی سال ۲۰۰۴ از ۶۳۲ زن که در ساعات شلوغی در توکیو سفر می‌کنند، حدود ۶۴ درصد از زنان در ۲۰ تا ۳۰ سالگی این تجربۀ تلخ را داشته‌اند. در سال ۲۰۰۸، فقط در توکیو ۲۰۰۰ پرونده آزار و اذیت خیابانی زنان گزارش شده است.

از دست ندهید:  حقوق زنان؛ ۸ مارس، روز جهانی زنان و اهمیت آن

واشنگتن دی‌سی، ایالات متحده آمریکا

در یک بررسی در ژانویه ۲۰۱۶ که ۱۰۰۰ نفر در آن شرکت کردند، ۲۱ درصد از زنان مورد آزار و اذیت جنسی قرار گرفته‌اند که آزار و اذیت کلامی شایع‌ترین شکل آن است. زنان نسبت به مردان سه‌برابر بیشتر مورد خشونت خیابانی قرار می‌گیرند.

چگونه با زنان صحبت کنیم؟

گفتگو با زنان
هنگام صحبت با زنان، فاصله را رعایت کنید

در جوامعی که نابرابری جنسیتی وجود دارد، مردان و زنان ممکن است دیدگاه‌های متفاوتی درباره تعامل با فرد غریبه در مکان‌های عمومی داشته باشند. بنابراین بهتر است مردان نحوه تعامل با زنان را بدانند. برای مردانی که نمی‌خواهند تهدیدی برای زنان به حساب بیایند، راهنمایی‌های زیر می‌تواند مفید باشد.

  • با زنان مانند هر انسانی با احترام و شرافت رفتار کنید.
  • اگر می‌خواهید به یک زن سلام بگویید، فقط لبخند بزنید و سلام کنید. سوت‌زدن، صدای زنگ یا ایجاد صدای بوسه صحیح نیست. «سلام عزیزم» یا «سلام خوشگل» و… بی‌احترامی و رفتار نامناسب در برخورد با یک زن غریبه است.
  • نحوه‌ پوشش زن، به شما نمی‌گوید که می‌خواهد در مورد او نظر داده شود. همان‌طور که وقتی مردان لباس تنگ، رنگی یا کوتاه می‌پوشند این قصد را ندارند. نوع لباس‌پوشیدن زنان، برای تحسین تمام مردانی که او را می‌بینند نیست. این احتمال را بدهید که او از پوشیدن آن لباس لذت می‌برد یا برای یک رویداد خاص آن را پوشیده است. مگر اینکه دارای علامتی باشد که می‌گوید «لطفاً نظر خود را مطرح کنید».
  • تجاوز و آزار و اذیت، تهدید واقعی برای زنان است. اگر با یک زن در پارکینگ، جاده یا پارک قرار گرفتید، به‌ویژه در شب، فاصله‌ای محترمانه برقرار کنید و به او نزدیک نشوید.
  • فرض نکنید که همه زنانِ تنها، دگرجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا هستند و یا علاقه‌مند به توجه مرد یا در تدارک تشکیل یک رابطه هستند.
  • زنان شایسته همان‌قدر حق برخورداری از حریم عمومی را دارند که اکثریت مردان از آن لذت می‌برند.
  • قصد زنان از حضور در جامعه دیده‌شدن توسط مردان نیست. زنان معمولاً برای رفت‌و‌آمد به مدرسه یا انجام کار یا وظایف یا ورزش به مکان‌های عمومی می‌روند و نه برای دیدار با مردان.
  • در ساعات تاریک، به زنان نزدیک نشوید. اگر در یک منطقه متروکه هستید و فرد دیگری حضور ندارد، به زنان نزدیک نشوید. همه این عوامل می‌توانند موجب تهدید‌شدن زنان توسط هر مردی شوند.
  • هرگز یک زن را دنبال نکنید، حتی برای داد کیف پولش. او را از پشتِ سر صدا کنید.
  • زنان بیشترین خطر را در زمانی که در مکان‌های عمومی تنها هستند احساس می‌کنند.
  • اگر شما سلام می‌کنید یا لبخند می‌زنید و زن شتاب‌زده شما را نادیده می‌گیرد و یا به‌آرامی پاسخ می‌دهد، او را تنها بگذارید. ممکن است زمان و یا تمایل به صحبت ندارد. بنابراین به احساسات و برنامه‌های او احترام بگذارید. 
  • ممکن است زنی آزار و اذیت یا تجاوز را تجربه کرده‌ باشد و اکنون از همه مردانی که به او نزدیک می‌شوند، می‌ترسد.
  • شما ممکن است شخص سوم یا چهارمی باشید که در آن روز به او نزدیک می‌شوید و حتی اگر مؤدبانه هم انجام شود، می‌تواند خسته‌کننده باشد و مزاحمت تلقی شود.
  • اگر زنی با شما صحبت می‌کند و پرسشی را مطرح می‌کند، با احترام پاسخ دهید.

آیا رفتار ما آزار و اذیت محسوب می‌شود؟

زنان در تاکسی
تاکسی‌ها و ایجاد مزاحمت برای زنان

اگر در مورد رفتار خود در شک و تردید هستید که برخوردتان آزار جنسی محسوب می‌شود یا نه، سؤالات زیر را مطرح کنید:

  • به این فکر کنید که اگر کسی با همسر، شریک زندگی، دوست‌دختر، مادر، خواهر یا دخترم به این شیوه رفتار کند، چه عکس‌العملی نشان می‌دهم؟
  • فکر کنید اگر شخصی به همسر، شریک زندگی، دوست‌دختر، مادر، خواهر یا دخترم این حرف را می‌زد، چه کاری انجام می‌دادم؟
  • آیا اگر همسر، شریک، دوست‌دختر، مادر، خواهر یا دخترم در کنار من بودند، باز هم می‌توانستم این کار را انجام دهم؟
  • وقتی فردی به رفتار من اعتراض می‌کند، من عذرخواهی می‌کنم و در آنجا صحبت را متوقف می‌کنم یا درعوض عصبانی می‌شوم؟
  • آیا در این رفتار، نشانه‌های خاصی از لذت وجود دارد؟

انکار کار خانگی زنان

خانه‌داری
انکار کار خانگی ظلم به زنان خانه‌دار

اگر درک ما از شهرها و اصلاحات سیاسی بالقوه برای پیشرفت اجتماعی درست نباشد، باید از منظر جنسیتی در برنامه‌ریزی شهری بازبینی انجام دهیم. از آنجایی که مسئولیت زنان در خانه به‌عنوان شغل شناخته نمی‌شود، سهم اقتصادی هم برای آنان قائل نیستند. آنا فالو تحلیل‌گر مسائل زنان با تأکید بر اهمیت این موضوع معتقد است: «فضای شهری ناامن باعث ایجاد موانع برای حضور زنان در جامعه می‌شود. ما باید اعتراف کنیم که سرمایه در کارهای خانگی پنهان شده‌ است. انکار کارِ خانه‌داری در واقع با یک تیر چند نشان زدن است. هم دستمزد این کار حذف می‌شود و هم به اسم عشق به همسر و خانواده، زنان از داشتن سرمایه و درآمد محروم می‌شوند.» در یک نظرسنجی و تجزیه و تحلیل که در شهرهای مختلف آمریکا صورت گرفت، مشخص شد که ۲۰ تا ۳۰ درصد از تولید ناخالص شهرها را کار خانگی زنان تشکیل می‌دهد. این حرف جدیدی نیست و جین جیکوبز در سال ۱۹۶۱ به اهمیت این موضوع اشاره کرده بود.

راهکارها

مزاحمت برای زنان
آسانسورها یکی دیگر از مکان‌های ناامن برای زنان

همان‌طور که قبلاً هم اشاره شد، افراد به‌دلیل عواملی مانند نژاد، ملیت، مذهب، معلولیت و طبقه اجتماعی مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند. همه باید یاد بگیریم که نه‌تنها با انسان‌ها بلکه با تمام موجودات زندۀ اطراف خود با احترام و همدلی رفتار کنیم. آزار و اذیت خیابانی یک مسئله حقوق بشر محسوب می‌شود. زیرا منجر‌ به محدود‌کردن توانایی‌های فرد آزاردیده به‌خصوص زنان می‌شود و آن‌ها را از حضور در جامعه باز می‌دارد.

  • اولین و مهم‌ترین کار، تشخیص آنچه اتفاق افتاده است. به یاد داشته باشید که مشکل و مسئله، فرد مزاحم است و نه شما.
  • اگر در همان لحظه اعتراض کنید، فرد می‌ترسد و انکار می‌کند. مخصوصاً اگر دیگران شاهد مزاحمت او باشند.
  • در آن لحظه آرامش و اعتماد‌به‌نفس خود را حفظ کنید.
  • احیای خیابان‌ها و کمک به زنان برای مقابله با خشونت جنسی.
  • اهمیت بیشتر نسبت به روشنایی خیابان‌های خشن و تاریک.
  • آموزش افراد جامعه در برخورد با زنان.
  • احترام به حقوق شهروندی.
  • آگاه ساختن زنان نسبت به حقوق خود.
  • آگاه‌سازی جامعه نسبت به معضل مزاحمت‌های خیابانی.
  • برخوردهای قاطع با متجاوزین به حقوق شهروندی زنان.
  • استفاده از مهندسین و معماران و طراحان زن در برنامه‌ریزی شهری و شهرداری‌ها.

مجازات مزاحمت‌های خیابانی در ایران

پوشش زنان و آزادی
زنان با هر نوع پوششی در معرض مزاحمت‌های خیابانی قرار دارند

طبق ماده ۶۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵، هرکس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم زنان شود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین کند، به حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

طبق ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵، هرگاه کسی به‌وسیله تلفن یا دستگاه‌های مخابراتی دیگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت کند، علاوه بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، به حبس از یک تا شش ماه محکوم خواهد شد.

به امـــــید جــــــهانی امــــن‌تر برای هـــمه

این مقاله را در شبکه‌های اجتماعی بازنشر دهید
Share

افزودن دیدگاه