انواع قانون مرخصی و اهمیت استفاده از آن

قانون مرخصی و اهمیت استفاده از آن برای کارگران

کارمندان به دلایل مختلفی مجبور به درخواست مرخصی هستند. قانون مرخصی نیز با درنظر‌گرفتن شرایط مختلف، انواع قانون مرخصی را برای این افراد پیش‌بینی کرده‌ است. برای اطلاع بیشتر از قانون مرخصی با روزچین همراه باشید.

افراد شاغل ممکن است برای مراقبت از کودک جدید، درمان بیماریِ خود یا عضوی از خانواده، حادثۀ پیش‌بینی‌نشده، بلایای طبیعی و هر دلیل دیگری نیاز به گرفتنِ مرخصی داشته باشند. با اطلاع از قانون مرخصی از حقوق خود دفاع و استفاده کنید.

برای کاهش چربی خون چه بخوریم؟

آیا با 15 ماده غذایی قاتل چربی خون آشنا هستید؟ 
اگر به دنبال راهی بی‌دردسر برای کم کردن کلسترول خون هستید این کتاب الکترونیکی برای شماست
کافی است نشانی ایمیل خود را در فرم زیر وارد کنید تا یک نسخه از این کتاب ارزشمند را رایگان برای شما بفرستیم​

اهمیت استفاده از مرخصی سالانه

حقوق کارگران
شرایط ویژه برای شغل‌های سخت و حساس

عدم استفاده از مرخصیِ سالانه می‌تواند بر میزان بهره‌وری و روحیۀ کارکنان تأثیر منفی بگذارد. درنتیجه بر درآمد و وضعیت مالی شرکت تأثیرگذار خواهد بود. مطالعات سالیانۀ Expedia نشان داد که ۹۰درصد از کارکنانی که از مرخصی استفاده می‌کنند، کمتر احساس تنش و استرس داشته و از آرامش بیشتری برخوردارند، ۸۹درصد احساس خوشبختی و آرامش بیشتری دارند و ۸۳درصد بعد از بازگشت، بیشتر روی کار خود متمرکز بودند. در واقع، مطالعات نشان می‌دهد افرادی که از مرخصی سالانۀ خود به‌نحو‌احسن استفاده می‌کنند، کارآمدتر و شادتر هستند. بنابراین، استفاده از قانون مرخصی و رفتن به تعطیلات، مزایای زیادی دارد و باعث افزایش کسب‌و‌کار می‌شود. در این مقاله، به اهمیت تشویق کارکنان برای استفاده از مرخصی سالانه پی خواهید برد.

اهمیت تشویق کارکنان به استفاده از مرخصی

قانون مرخصی
خستگی ذهنی در صورت فعالیت پی‌درپی

باتوجه‌به اینکه بسیاری از کارمندان تصمیم به‌عدم‌استفاده از مرخصی و تعطیلات دارند، مدیران باید متوجه تأثیرات منفی این کار به‌صورت کم‌کاری ناشی از خستگیِ کارمند نیز باشند. در اینجا پنج پیشنهاد برای تشویق کارگران برای استفاده از امتیاز قانون مرخصی آورده شده‌است.

یادآوری حق استفاده از قانون مرخصی

با صحبت با کارکنان در مورد مرخصی سالانه شروع کنید. وقتی کارکنان در حال صحبت در مورد سفر و تعطیلات هستند، به آن‌ها توصیه کنید که قانون مرخصی را مطالعه‌ کرده و از آن استفاده کنند. اگر امکان سفر به خارج از کشور نیست، به آن‌ها پیشنهاد کنید به مسافرت‌های داخلی بروند. البته گاهی ماندن در خانه می‌تواند به‌همان اندازه آرامش‌بخش باشد. اگر مسافرت طولانی ممکن نیست، استفاده از تعطیلات آخر هفته می‌تواند تأثیر زیادی در حال و شغل کارگران داشته باشد.

آموزش مدیریت زمان برای روزهای اضطراری

مرخصی زایمان
استفاده از مرخصی زایمان برای پدران

کارکنان را تشویق کنید در کارشان برنامه‌ریزی داشته باشند تا بتوانند زمان خود را مدیریت کنند. در صورت امکان از همکاران برای انجام سریع‌تر کارها کمک بگیرید. با  این روش دیگر در روزهای مرخصی، برای انباشته‌شدن کارها و بازخواست مدیریت نگرانی نخواهند داشت.

دوری از مسائل کاری در مرخصی

کارمندان را تشویق کنید تا در طول مرخصی از کار و صحبت پیرامون آن بپرهیزند تا ذهنشان مدتی از فضای تکراری و پر‌استرس اداره دور بماند. اگر کارکنان در طول تعطیلات ایمیل‌های خود را بررسی می‌کنند، می‌توانید پیشنهاد دهید ورود به سیستم را محدود کنند. برای مثال تنها یک یا دوبار در روز (حداکثر ۳۰ دقیقه است) این کار را انجام دهند.

انرژی نیروی کار خود را افزایش دهید

حقوق کارگران
استفاده از مرخصی سالانه حق طبیعی افراد شاغل است.

محیط کاری را ایجاد کنید که کارکنان در آن احساس امنیت کنند و استفاده از مرخصی را حق خود بدانند، نه گزینه‌ای که امکان دارد باعث اخراج آن‌ها از کار شود. این فرصت، برای بهبود خلق‌و‌خو و افزایش بهره‌وری کارگران مفید است. همۀ این کارها به شما در مدیریت نیروی کار کمک می‌کند.

از حساسیت زیاد بر درخواست مرخصی در آخرین ساعات بپرهیزید. همیشه نسبت به درخواست مرخصی کارمندان رفتار مثبت نشان دهید. حضور بیشتر در شرکت به‌معنای کار بیشتر نیست. از آن‌ها بخواهید تا از تعطیلات خود بیشتر استفاده کنند.

کمک به کارگران بعد از بازگشت از مرخصی

سعی کنید بسیاری از پروژه‌ها یا جلسات جدید را در اولین روزهای هفته اجرا و برگزار نکنید. چون در این صورت، ممکن‌ است آن‌ها احساس ناتوانی و دلسردی کرده و در کار افت کنند و برای برگشت به حالت عادی به دورۀ استراحت دیگری نیاز پیدا کنند. این می‌تواند در کارکنان احساس گناه برای درخواست مرخصی را ایجاد کند یا با ترس اخراج از کار و کسر از حقوق مواجه شوند.

قانون مرخصی در ایران

انواع مرخصی
شرایط استفاده از مرخصی استعلاجی

طبق قانون مرخصی در کشورمان کارگران می‌توانند در هر ماه ۲٫۵ روز مرخصی بگیرند. یعنی در سال ۱۹۲ ساعت که معادل ۲۶ روز است. این مرخصی، قانون مرخصی استحقاقی نامیده می‌شود. روزهای جمعۀ هر ماه نیز به این ۲۶ روز اضافه می‌شود. یعنی در طول یک سال کارگران ۳۰ روز، از کارکردن معاف هستند. کارگران در صورت تمایل می‌توانند از همۀ این روزها استفاده نکرده و پول معادل آن را طبق قانون مرخصی دریافت کنند، اما اگر بیشتر از این ۳۰ روز به مرخصی نیاز داشته باشند، از دیگر شرایط قانون مرخصی می‌توانند بهره ببرند.

  • ماده ۶۲ قانون کار: روز جمعه روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد است.
  • ماده ۶۳ قانون کار: کارگران علاوه‌بر تمام تعطیلات رسمی کشور، یک روز دیگر هم تعطیل هستند و آن تعطیلی ۱۱ اردیبهشت، روز کارگر، است.
  • ماده ۶۵ قانون کار: مرخصی سالانۀ کارگران فعال در مشاغل سخت و خطرناک، پنج هفته است. استفاده از این مرخصی حتی‌الامکان در دو نوبت در پایان هر شش ماه کار صورت می‌گیرد.
  • ماده ۶۶ قانون کار: کارگر نمی‌تواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره کند.
  • ماده ۶۹ قانون کار: تاریخ استفاده از مرخصی با توافق کارگر و کارفرما تعیین می‌شود. در صورت اختلاف، ادارات کار تعیین‌کننده و لازم‌الاجراست.
  • ماده ۷۰ قانون کار: مرخصی کمتر از یک روزِ کاری، جزو مرخصی استحقاقی منظور می‌شود.
  • ماده ۷۲ قانون کار: نحوۀ استفاده از مرخصی بدون حقوق کارگران و مدت و شرایط برگشت آن‌ها به کار پس از استفاده از مرخصی، با توافق کتبی کارگر یا نمایندۀ قانونی او با کارفرما تعیین می‌شود.
  • ماده ۷۳ قانون کار: این ماده به مرخصی‌های اضطراری اشاره دارد که متأثر از حوادث و اتفاقات زندگی آن‌هاست. اتفاقاتی نظیر: در موارد ازدواج دائم، فوت بستگان نزدیک، مواجهه با حوادثی نظیر زلزله و آتش‌سوزی و غیره، کارگرانِ مشمول قانون کار حق بهره‌مندی از سه روز مرخصی با حقوق بدون کسر از مرخصی سالانه را دارند.
  • ماده ۷۴ قانون کار: اشاره به مرخصی استعلاجی دارد که بسیار چالش‌برانگیز است. این مرخصی باید به تأیید سازمان تأمین اجتماعی برسد. هیچ محدودیتی در استفاده از این مرخصی برای کارگران وجود ندارد و به هر میزان که پزشک معالج تجویز کرده‌ باشد امکان استفاده از مرخصی استعلاجی وجود دارد. البته باید این مرخصی به تأیید یک پزشک معتمد یا کمیسیون پزشکی برسد تا غرامت آن پرداخت شود و در سوابق کار و بازنشستگی کارگر قرار بگیرد.
  • ماده ۱۶ قانون کار: این ماده به مرخصی بدون حقوق اشاره دارد. استفاده از این قانون مرخصی به تأیید کارفرما نیاز دارد. چون در طول این مرخصی، قرارداد کار به حال تعلیق درمی‌آید و پس از اتمام مرخصی، کارگر دوباره سرکار خود برمی‌گردد. حداکثر مدت مرخصی بدون حقوق، دوسال است. در صورت استفاده از مرخصی تحصیلی به مدت دوسال دیگر قابل‌تمدید است.
  • ماده ۴۳ قانون کار: کارگران کارمزد برای روزهای جمعه و تعطیلات رسمی و مرخصی، استحقاق دریافت مزد را دارند و مأخذ محاسبه میانگین کارمزد آن‌ها در روزهای کارکرد، آخرینِ ماهِ کاری آن‌هاست. مبلغ پرداختی هم نباید کمتر از حداقل مزد قانونی باشد.
  • ماده ۶۷ قانون کار: هر کارگر حق دارد در تمامِ مدتِ کارِ خود تنها برای یک نوبت به‌منظور ادای فریضه حج واجب، یک ماه مرخصی بگیرد. اگر ۳۰ روز مرخصی استحقاقی ذخیره دارد، می‌تواند از آن استفاده کند. در‌غیر‌اینصورت به تعداد روزهای اضافه از مرخصی بدون حقوق استفاده کند.
  • ماده ۷۶ قانون کار: این قانون مرخصی به مرخصی بارداری و زایمان اشاره دارد. تعداد مرخصی زایمان برای کارگران زن ۹۰ روز درنظر گرفته‌ شده‌ است. ۴۵ روز از این مرخصی در صورت امکان بعد از زایمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبق این ماده از قانون مرخصی زنانِ کارگر بعد از زایمان باید به کار سابق خود بازگردند و این مدت با تأیید سازمان تأمین اجتماعی جزو سوابق خدمت آن‌ها محسوب می‌شود. حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.

مرخصی زایمان و مشکل زنان شاغل

مرخصی زایمان
مرخصی زایمان برای زنان شاغل باردار

باردار‌شدن یکی از هزینه‌های زندگی مشترک بر زنان شاغل است. دغدغه‌ای که نگرانی‌هایی مانند از دست‌دادن کار و موقعیت شغلی را در پی دارد.  طبق اصلاحیۀ قانون تنظیم جمعیت خانواده مصوب ۲۰ خرداد ۹۲ مجلس، مرخصی زایمان برای زنان شاغل باردار، از ۶ ماه به ۹ ماه افزایش یافت. اما در بیشتر نهادهای‌ دولتی و اکثر شرکت‌های خصوصی با ۶ماه مرخصی زایمان موافقت می‌کنند. زنان باردار این ۶ماه را عموماً برای بعد از زایمان استفاده می‌کنند. اما در صورت نیاز می‌توانند از ماه آخر بارداری، از مرخصی زایمان استفاده کنند.

مرخصی زایمان جزء سابقۀ کاری فرد محسوب می‌شود و استفاده از آن دیگر مرخصی‌ها مثل مرخصی استحقاقی و مرخصی اضطراری و مرخصی استعلاجی را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد. ازآنجایی‌که مرخصی زایمان جزء سابقۀ کاری فرد محسوب می‌شود، عیدی و پاداش به این مدت‌ها هم تعلق می‌گیرد. در مدت مرخصی زایمان به مادر باردار کمک‌هزینۀ بارداری تعلق می‌گیرد که به‌عنوان دستمزد مدت مرخصی زایمان شناخته می‌شود. این مبلغ در شرکت‌های خصوصی توسط تأمین اجتماعی پرداخت می‌شود.

این مقاله را در شبکه‌های اجتماعی بازنشر دهید
Share

افزودن دیدگاه